SOMMA, FRANCJA PIERWSZA WOJNA ŚWIATOWA
Dokąd pan wychodzi?
Po przyjaciela. Jeśli nie wrócę, odeślijcie moje rzeczy.
Zaraz...
Zaraz!
Panie Tolkien!
Musi pan wypoczywać.
Nie muszę.
Czekajcie na mnie w koszarach.
Naprawdę radzę się położyć.
Inaczej gorączka się pogłębi. Nie sądzę...
Zostańcie tu, Hodges! To rozkaz!
Proszę zakryć twarz! Czołgamy się!
Woda była zimna.
Musi się pan ogrzewać.
Do frontu jeszcze daleko.
Ta noc źle się dla nas skończy.
SAREHOLE MILL, ANGLIA
-Do broni! -Za dużo ich!
Wezwać posiłki!
Łap sztandar!
Sztandar zdobyty!
Łapać ich! Ucieka!
Gdzie Tolkien?
-No gdzie? -Tolkien!
Modliłem się o muła, który poniósłby skrzynie,
i oto Pan mnie wysłuchał.
Dokąd jedziemy?
Do Birmingham. Idź się spakować.
-Dlaczego? -Bo tak powiedziałam.
Ojciec Francis znalazł dla nas lokum. Jestem mu wdzięczna.
Spakuj się do pudła.
Nie chcę jechać do Birmingham!
Obaj posłuchajcie.
Trzeba...
Chodź, Hilary.
Chłopcy, nadchodzą dla nas ciężkie czasy,
jednak możemy liczyć na wsparcie Kościoła.
Bez ojca...
Ronald.
Ronald!
"Ubi bene ibi patria". Pamiętasz, kochanie?
Dom jest tam... gdzie ci dobrze.
Znajdziemy swoje miejsce, kochanie.
Noś tę wieś w swoim sercu.
Przysięgam, że będzie z tobą już zawsze.
Chłopcy, posłuchajcie.
Wiecie, jak wygląda życie w niezamożności?
Jak nasze?
Gdy byłam mała, tak zaczynała się każda książka.
Poczciwa i dzielna rodzina
nagle zaczyna się borykać z "życiem w niezamożności".
Jak się ratują?
Znajdując jakiś cudowny skarb.
Albo bogatego męża.
Ja nie wyjdę za mąż.
Czyli chyba zostaje nam skarb.
Ale ich się ot tak nie znajduje. Nie w prawdziwym życiu.
Nie dasz się oszukać, Johnie Ronaldzie.
Powiedzmy, że skarby...
bywają różne.
I na tym stańmy.
Ronaldzie, zacznijmy.
Ziemia poczęła drżeć od kroków smoka,
gdy ten jął czołgać się nad wodę.
Roztoczył przed sobą chmurę jadu,
chrząknął i zaryczał.
Sigurd doczekał chwili, aż smok przeszedł nad dołem...
i wtem wbił mu miecz pod lewą pachę, prosto w serce.
Smok smagnął ogonem, krusząc skały
i wyrywając drzewa wszędzie wokół.
Na łożu śmierci przemówił.
I rzekł: "Kimkolwiek jesteś, mój pogromco...
me złoto przyniesie zgubę tobie i wszystkim, którzy je posiądą".
Sigurd odparł:
"Nie tknąłbym go, choćby miało mi dać wieczne życie.
Gdyż każdy umrze,
lecz odważny nie pozwoli, by śmierć odwiodła go od jego marzeń".
Wiesz, jak to głupio brzmi?
Ach tak? Słyszałeś moją łacinę?
Wiesz, co to znaczy? "Nieistotny parch".
Nie.
Jak dla mnie pleciesz jak pijany laluś, dzwońcu.
Kupiłaś mi znaczki, mamo?
Witaj.
Gdzie są?
Proszę pana?
Muszę iść dalej.
Gaz! Gaz!
Z chęcią ich zobaczę.
Cóż, miałem rację.
Ogromna poczwara ze stopami pokrytymi łuską
i największymi kłami, jakie żem w życiu widział.
Na moje oko ogryza właśnie z mięsa kość małego chłopca.
Z drugiej strony - mamy ciasto.
Szkoła Króla Edwarda? Bardzo dobra.
Ale i chłopcy nader światli, pani Faulkner.
I pracowici.
Matka edukowała ich sama
i władają paroma językami.
Mam na myśli uczniów.
Będziecie się zadawać z synami najznamienitszych rodów w Birmingham.
Z pewnością będzie inaczej niż w Afryce.
Spędzili w Anglii znacznie
więcej czasu niż w Bloemfontein.
Nieprawdaż?
Już nawet nie nosimy dzid.
Trudno było znaleźć im dom?
Mieszkali w paru rodzinach zastępczych.
Bez wątpienia wyrośliby na ludzi
w stabilnym oraz bardziej ułożonym otoczeniu.
Choćby u pani.
Moją jedyną wadą jest fakt, że zbytnio rozpieszczam moich lokatorów.
Przywiązuję się.
Edith, inna sierotka, jest dla mnie niczym rodzona córka.
Niech nowy wstanie.
"Tolkajn".
"Kijn".
-Co? -Czyta się "Tolkijn", nie "Tolkajn".
Przepraszam.
Usiądź.
Skoro jesteśmy dziś tak drażliwi na punkcie wymowy,
bądźcie wszyscy tak mili i sięgnijcie po Chaucera.
Pan "Tolkijn" postara się za wami nadążyć.
Mackintosh.
Na litość. Goodson-Thomas.
Wiseman.
Pan "Tolkijn".
Podaj do Tolkiena!
Głąbie!
Nie odzywaj się ani słowem.
A jeśli o coś spyta?
Nie spyta.
O tobie nie myśli.
Wejść.
Czy nie mam według was lepszych zajęć niż rozstrzyganie waszych sporów?
Skąd, nic z tych rzeczy.
Wzajemne koleżeństwo stanowi filar edukacji.
Nie takie jest nasze motto?
Za pozwoleniem, dyrektorze, tylko grałem z Gilsonem.
Fakt, że nieco nas poniosło, ale...
Koleżeństwo to podstawa, bez względu na pochodzenie.
Od elit po maluczkich.
-Ty i pan... -Tolkien.
...dadzą przykład pozostałym uczniom.
Do końca semestru będziecie robili wszystko razem.
-Ale... -Wszystko.
Tak jest.
-Zrobił z nas wasali. -Nie przesadzasz?
To niewykonalne i ma na celu moje poniżenie.
-A mnie nie poniża? -Ty się nie liczysz.
-Dlaczego to mówisz? -Bo tak jest.
Bo nie pochodzę z dobrego rodu?
Nie, matole! W oczach dyrektora.
-A ty nie? -Nie.
Bo jesteś wybitny?
Jestem jego synem.
Ależ nie przerywaj, Edith.
-Kochany. -Gilson.
Siedź, Christopher.
-Nie wydurniaj się. -Siadaj.
-Nie! -Siadaj, Chris.
Siedź, to biblioteka.
Co?
Idziemy na herbatę.
-No i? -No i...
Skoro robimy wszystko razem...
-Dzięki, zostaję. -Jak chcesz.
Nie chciał.
Robert miał na myśli,
że - za lekką namową kolegów...
pojął, iż kara spadła na was z jego, a nie z twojej winy.
Zaprasza na herbatę w ramach przeprosin.
Czuj się zaszczycony.
Pozazdrościł ci twojego rozumu.
Czułbyś to samo, gdybyś miał takiego ojca.
Wystarczy, że choć jeden prześcignie go w nauce.
Choć to żadna wymówka.
No chodź.
To milsze od ślęczenia nad książkami.
Lubię je.
My również.
Geoffrey Bache Smith.
John Ronald Reuel Tolkien.
-Panowie, pomyślcie. -Cześć.
Wchodzicie do Barrow's i zastajecie mnie za progiem z wielkim kijem.
Do czego zmierzasz?
I odradzam wam zjadanie ciasta.
Ja aż się od niego pochorowałem.
To właśnie autorytet rodzica.
Zrobiłem coś, uznałem to za złe, a teraz bronię tego innym.
Co oznacza ciasto?
-Wszystko, co dobre. -Jasne.
Tolkien, oto Barrow's.
Nasze królestwo. Najlepsza herbata w mieście.
-Dolewkę? -Prosimy.
-Jest coś poniżej szylinga? -Prócz grzanek?
-Drożdżówki po cztery pensy. -Chcemy.
-I trzy widelce. -Cztery.
-A co oznacza kij? -Kij?
Na przykładzie mojego ojca.
Wprost kocha muzykę.
Pisał i komponował przez większość młodych lat.
Christopher opublikował kilka utworów.
Jeden, nie kilka.
Podaj cukier.
Ale co słyszę, mówiąc, że chcę zostać kompozytorem? Nie.
"Muzyka to czcze fantazje. Porzuć je, jak niegdyś ja".
No ale co z tym kijem?
To metafora. Daj już spokój.
Mam tak samo z matką.
Ceni sobie poezję. Wręcz ją kocha.
Ale nie chce w niej dostrzec kariery.
Widzi mnie jako prawnika lub księgowego.
A ona chodzi z kijem?
Mam wyjść i przynieść ci jakiś z dworu?
Dzięki. U was chociaż się o tym mówi.
Mnie wydziedziczono by za wzmiankę o malarstwie.
-Nie, wręcz by mnie ścięto. -Jest! Masz swój kij!
Nie zjadłem tamtego ciasta.
Dlaczego nie?
Z obawy, czy mnie stać.
To też słodkie.
A ty?
A ja co?
Na pewno czegoś pragniesz.
Wydostać się stąd. Być wolną.
Żyć gdzieś, gdzie nie czułabym się jak biedna sierota.
I gdzie wszyscy noszą się jak królowe i królowie.
Nie grałabym na pianinie.
I nie nosiłabym torebki pani Faulkner.
Witaliby mnie... i czułabym się doceniona.
Chciana?
Chciana.
Wracajcie do koszar.
Porucznik Geoffrey Smith to mój przyjaciel.
Jego matka...
napisała do mnie list.
Milczał od paru tygodni.
Mnie także nie odpisuje.
Obawiam się, że...
Muszę sprawdzić, czy jest cały.
To naprawdę was nie dotyczy.
Musi być panu bliski.
Najbliższy.
Dla mnie zrobiłby to samo.
To już połowa drogi. Równie dobrze można iść naprzód.
Hodges, błagam.
Szczerze, wygląda pan tak,
że jeśli puszczę pana samego, to nie znajdzie pan porucznika.
Rozejrzę się za jakimś lekarstwem.
Geoffrey, ty hultaju, próbujesz strącić mojego laufra?
Panowie, pomyślcie.
Wiecie, jaki jest kłopot z tymi bajdami Tolkiena?
-Oświeć mnie. -Brakuje w nich kobiet.
I nie mam na myśli jakichś drżących białogłów w wieżach,
tylko rosłe kobiety z krwi i kości.
-Proszę siadać! -Z południa Europy.
Noszące na głowach wielkie dzbany wina.
Nie potrafisz usiedzieć w ciszy?
Jak nasza kelnerka, o tam.
Na litość boską.
Jeśli przez to paplanie przegram partię...
Przegrasz ją przeze mnie.
Co teraz czytasz?
O krainie umarłych.
-Przynajmniej chciałbym. -O tym mówię.
Tak się składa, że rządzi nią wielka kobieta.
Hel: ogromna, przebiegła bogini.
Trafia w twoje gusta?
Zaiste, kelnerka.
Hel?
Władczyni królestwa umarłych, Helheimr.
Wojownicy trafiają tam, jeśli odejdą w niewłaściwy sposób.
-Czyli? -W spokoju.
Od choroby lub ze starości. Byle nie w walce.
Coś takiego to ja rozumiem.
Pochwalasz teraz śmierć w walce?
Nie dosłownie.
Nie mnie decydować o tym, jak przyjdzie mi umrzeć.
Ode mnie zależy jednak, jak będę żył.
Z odwagą lub z tchórzostwem.
Uczmy się na przykładzie Helhemir!
Najpierw naucz się to wymawiać.
Dalej, rzuć mi wyzwanie. Powierz mi coś.
-Pokażę, jak nie skończyć w Helhemir. -Rozkazuję ci...
-wysiedzieć 25 minut w ciszy. -Cicho tam.
-Poważnie. -Oświadcz się kelnerce.
-Christopher. -Co?
Znakomita myśl.
Ani mi się waż.
To dopiero wyprawa przeciw Helhemir!
Helheimr!
Moja damo, moja pani jeziora, królowo moich snów.
Czy obdarzysz mnie wielkim zaszczytem, spędzając ze mną resztę...
Załóżmy klub.
-Co? -Bractwo.
Nie jesteśmy już w klubie herbacianym?
"Brzmi jak miejsce godne mojej macochy".
Klub Herbaciany.
Za drugim razem wcale nie brzmi lepiej!
Banda z Birmingham.
Jak jakaś trupa cyrkowa.
Chłopcy z Barrow's.
Barrowianie.
Towarzystwo Czajnika i Barrowiańskie Stronnictwo.
Stanowczo za długie.
TCBS.
TCBS!
Nie brzmi wam jak choroba?
Mniejsza o nazwę. Grunt to złożyć przysięgę.
Właśnie.
Nazwa ustalona. I co dalej?
Zmienimy świat!
Jasne, łatwizna.
Poprzez sztukę, pajacu. Dzięki potędze sztuki.
Bracia.
Czy zechcecie zmienić świat u boku swych towarzyszy?
Tak.
Helheimr!
"Nie nam pisane
walczyć między sobą na wzór wilków,
niczym młode ich krwiożercze"...
"Przybyły Norny, by los królewicza ukształtować.
Renomę miał wielką zyskać w walce
i zostać najwspanialszym z książąt.
Zaplotły prędko nici losu,
poruszywszy twierdze w Brálund"...
Tędy, proszę.
Nie mam kapelusza.
-Co? -Nie mam kapelusza.
Żaden kłopot.
Wyglądają niedorzecznie.
Co to znaczy?
Bzdurna historyjka o starcze, patrzącym, jak pechowa żaba
narobiła hałasu i pożarł ją pies.
-I sam to wymyśliłeś? -Tak.
Cały język?
Odmianę czasowników, słownictwo i tak dalej.
Kolejny będzie bardziej melodyjny.
-"Rzęsiście". -Słucham?
To najmilej brzmiące słowo, jakie znam.
Rzęsiście. Jest coś w tej końcówce.
Ten szelest.
Rzęsiście.
Powtarzaj je w kółko, a zacznie brzmieć jak... zaklęcie.
-Dla mnie to bzdura. -Gdy tak je wymawiasz.
Sam dźwięk nie czyni słowa pięknym.
Raczej połączenie dźwięku i znaczenia.
Rzęsisty deszcz.
Dobre tło jakiegoś magicznego i tajemniczego zdarzenia.
Czy podważyłaś właśnie filar całego mojego języka?
Póki nie pamiętasz o tej regule, jest nic niewart.
-Doprawdy? -Właśnie tak.
Słuchaj.
"Dłoń".
-Może to i śliczne słowo... -Wielce.
Ale przez to, jak je kojarzymy, znaczy o wiele więcej.
Z dotykiem.
To nie brzmienie wpływa na piękno słów.
Przesądza o tym ich znaczenie.
-Opowiedz mi bajkę. -Co?
Bajkę o Rzęsistej.
-Nie mogę. -Dlaczego?
Gdy każą mi grać...
To zupełnie co innego.
Opowiedz.
W dowolnym języku.
-Nie żartuj. -Legendę... o Rzęsistej.
Nie występuję jak małpka.
Otwiera ją przyjazd dumnej i stanowczej księżniczki.
-To się zgadza. -Domaga się rozrywki.
Księżniczka jest znudzona.
Nudzą ją ciasta, babeczki i wyszukana porcelana.
Pragnie żyć inaczej.
-To nie imię. -Co?
Coś innego.
To nie brzmi jak imię dla księżniczki.
Rzęsista...
to miejsce.
Kraina. Pradawna kraina.
By tam dotrzeć, należy wspiąć się po zdradzieckim zboczu.
Zwisa... Nie.
Nie?
Nie wspiąć, tylko...
Rzę...
To droga. Ścieżka.
Ścieżka przez gęsty, ciemny las.
Ach tak?
Jest świątynią, a w jej sercu...
stoi coś niebywałego.
Czyżby dumna i stanowcza księżniczka?
Miejsce czczone przez wszystkich, którzy je znają.
Zaś w jej środku znajdują się...
Tak...?
Drzewa.
Drzewa?
Jedno czarne niczym czysty heban, drugie - białe jak kość.
Ich żywica skrywa zabójczą truciznę,
lecz rosną obok siebie od tysięcy lat.
Zwracają się ku sobie, jakby walczyły lub...
Ich korzenie...
oraz gałęzie wiją się i zaplatają.
Owijają się wokół siebie nawzajem, tworząc jeden spleciony pień.
A ich żywice zmieszały się, tworząc życiodajny eliksir.
Rzęsistą... Wodę.
Jaką ma moc?
-Jaką ma moc? -Tak. Jaką?
-Kto ją wypije... -Tak?
Kto skosztuje Rzęsistej Wody...
posiądzie dar widzenia.
Jasnowidzenia.
Pozwalający wejrzeć w najgłębsze zakamarki ludzkiego serca.
To głodna, potężna magia.
Silniejsza niż cokolwiek, co dotąd poznano.
O co chodziło?
Przepełniła mnie rzęsista dusza.
Dalej, teraz ty.
Nie.
A co mogą nam zrobić?
To nie czas na naukę?
Zaiste, dzięki.
-Wydają się porywający. -Tak.
Nie twierdzę, że każda ich wypowiedź zwali cię z nóg...
-Będzie dobrze. -Tak.
Obym się dobrze ubrała.
Dolewkę?
O czym zwykle rozmawiacie?
Poruszamy różne niezwykle ciekawe tematy.
-Ogromnie. -Ciekawe, porywające...
Wtedy, gdy nie próbujemy zmienić świata.
Gdy nie zmieniamy świata, panno Bratt, skupiamy się na...
Mów mi Edith.
...na egzaminach wstępnych.
Wybieracie się na Oksford?
Ja i Tolkien.
Tamci wybrali Cambridge.
-Zdrajcy jedni. -Zdenerwowani?
Nie Robbie.
Nie uznaję egzaminów. Piszę, co myślę,
a ocena to już ich sprawa.
Rewolucyjne podejście.
Dziękuję.
Chciałbym kiedyś posłuchać, jak grasz, panno...
Edith.
Gra znakomicie.
Sam też komponujesz, prawda?
Tak.
-Nawet wydaje utwory. -Rety.
Kogo podziwiasz?
-Romantyków. -Ja również.
Beethovena, Brahmsa, Wagnera.
Doceniam Wagnera, ale nie powiem, bym go lubił.
"Doceniasz"?
Tak, jako orędownika uczuć.
Jego opery są nieco...
Uwielbiam Złoto Renu.
-Jemu się dłużą. -Wcale nie.
Nie dziwimy ci się.
Sześciogodzinna bajęda o pierścieniu to przesada.
Nie wiesz, co mówisz.
Opery istotnie uchodzą czasem za długie i żmudne,
ale dla mnie długość nie gra roli.
Liczy się, by przedstawienie upajało serce.
-Musimy już iść. -Tak szybko?
Pani Faulkner się zmartwi.
Zostało tyle herbaty.
Niestety muszę się uczyć do egzaminów. Wybaczcie. Na razie.
Miło było poznać.
-Pa. -Cześć, Edith.
Wezmę płaszcze.
Wstydzisz się mnie?
Co?
Jak to inaczej wyjaśnić?
Nie rozumiem, o co chodzi.
Wiesz, jak spędzam całe dnie.
Sam widziałeś. Jestem towarzyszką.
Więźniem.
Nie dołączę do żadnego tajnego kółka literatów.
Nie ucieknę.
Gram dla pani Faulkner na pianinie.
Same okropnie sentymentalne utwory.
Przesiaduję z nią wieczorami, czytając i szyjąc.
Wysłuchuję jej.
Ale szczerze kocham Wagnera.
I chcę móc o nim rozmawiać. Dyskutować. Debatować.
Ale ty...
Kryć się!
W nogi!
Dalej nie trzeba.
Już dobrze.
Zostańmy tutaj.
Tutaj.
Zagrałabyś coś weselszego, kochanie?
"Kształty we mgle, tęsknił żem za wami
Dłonie blade, lica i oczy milczące
W wieńcu splecionym martwymi rękami
Na ofiary waszej wieczną pamiątkę
Jeden wśród was wysoki jest i gibki
W walce i miłości zwałem go bratem
Aż do zabójczego starcia
Co poróżnić przyszło nas przed laty".
-Koszmar. -Wspaniały.
-Bzdury gadasz. -Niegotowy.
Jest świetny.
Ta braterska miłość trąci Grecją.
Pełen emocji. Gratulacje.
To kto następny? Tolek?
Nie mam nic nowego.
Szczerze?
Cóż, skoro Tolkien postanowił wyrzec się bractwa,
pokażę wam coś... iście nieprzyzwoitego.
To się źle skończy.
Wielkie nieba.
To niestety kopie.
Przydałyby się żywe modelki.
Choć czarno to widzę.
To chyba nie twoje dzieło?
Szlacheckie aspiracje mojego ojca?
Starczy rzec, że nie ma strzelby,
wiejskiego dworku ani stada spanieli.
Naprawdę nic nie napisałeś?
Nie natchnęła cię panna Bratt?
Nie wydurniaj się, Wiseman. Edith i ja... dzielimy dom.
Nie skradłeś jej więc serca. Dobrze wiedzieć.
I nic nie powstało?
Tkwię w miejscu. Nie mogę się skupić.
Wiesz, czego to oznaka?
Zatwardzenia?
Miłości. Odwzajemnionej czy też nie.
Tak, dzięki. Cóż za wspaniałe spojrzenie w głąb duszy.
Żeby tylko twoja muzyka to potrafiła.
Jakim cudem liczysz, że uwierzymy w jakiekolwiek twoje słowo?
Co to niby znaczy?
Ukrywałeś już cudną pannę Bratt.
Kto wie, co jeszcze zataiłeś.
Christopher.
Żonę i troje dzieci na ranczu w Argentynie.
Miło wieść takie podwójne życie, no nie?
Grajmy, co?
Miało go nie być.
I nie było.
Miało go...
Geoffrey, dawaj to. Dzięki.
Gdzie to schować?
Prędko.
-Dobry wieczór. -Dyrektorze.
Cóż to?
Pozwolił pan zaprosić kolegów pod swą nieobecność.
Ciotka dobrzeje.
Wróciłem więc.
Mam dużo pracy. Odpraw ich.
Obiecałem, że u nas przenocują.
Wszelako sytuacja się zmieniła.
Wrócą zatem do domów.
Helheimr.
Bez żartów.
Jeśli nie dziś... to kiedy?
Proszę pana?
Wolałbym nie cofać swojego zaproszenia.
To nie po dżentelmeńsku.
Sądzisz...
Wybacz. Powtórzyłbyś?
To nie po dżentelmeńsku.
Nie przystoi, ojcze. Przyszli się uczyć.
I grać w bilard.
Tak. I pograć w bilard.
Po wytężonej pracy. To moi przyjaciele.
I dałem im słowo, którego...
pragnąłbym dotrzymać, jeśli można.
Zgoda.
Gilson, mój bohaterze!
-Dość. -Bohaterze!
Helheimr!
To staroniemieckie słowo nie ma odpowiednika u nas.
Oznacza prezent wręczany w obawie przed nadchodzącą kłótnią.
Drachenfutter.
Dosłownie "pokarm dla smoka".
Tetralogia Ryszarda Wagnera PIERŚCIEŃ NIBELUNGA
Zostałam smokiem?
W sumie są cztery akty. Zaczyna się od pierścienia
wykutego przez krasnoluda, pozwalającego władać światem.
Alberyka. Poczytałem nieco germańskich mitów.
By posiąść jego moc, należy się wyrzec miłości.
Rozsądna cena jak dla mnie.
Bo jesteś wikingiem bez serca.
Dwa na górnym balkonie.
-Miejsca na górnym i środkowym są zajęte. -Słucham?
Niestety, górny i środkowy balkon są zajęte.
Nie ma miejsc?
Tak, to znaczy słowo "zajęte".
Są miejsca na pierwszym balkonie.
Na pierwszym.
Po pięć szylingów.
I bez urazy, ale tam należy przyjść należycie ubranym.
Chodź.
Edith.
Chodź ze mną.
-Wybacz. -W porządku.
Poniżyliśmy się.
I to liczenie drobnych. Wstyd.
Nie zamierzam tak żyć.
Też nie powinnaś.
-To tylko bilety. Kupimy... -Nie.
Nie chcę tracić bliskich mi osób.
Tylko o nie zadbać.
Moja matka...
chorowała.
Nie wiem na co.
Może gdybym opłacił doktora...
wtedy...
Wybacz. To się nie uda.
Ale doceniam pomysł.
Proszę zaczynać.
Egzamin wstępny, arkusz pierwszy.
Mamy 9:00. Sprawdzian trwa trzy godziny.
Powodzenia.
Podejdę znowu.
Podejdę drugi raz i wtedy zdam.
Nie wystarczy zdać. Potrzebne ci stypendium.
Martwię się.
Z pewnością nie jest potrzebne panu Gilsonowi.
A ten Geoffrey Smith...
To nie ich wina. Pomagamy sobie i popychamy się naprzód.
A twoja towarzyszka, panna Bratt?
Z jej winy też nie oblałem.
Widziano cię, jak w nocy wychodziłeś z jej pokoju.
Rozmawialiśmy. Tylko tyle.
-Czyli to prawda. -Jasne...
A w przeddzień egzaminu poszliście na operę.
To także nie ma z tym nic wspólnego?
Ona nawet nie jest katoliczką.
Twoja matka poniosła ofiarę.
Wiedziała o chorobie
i prosiła mnie, bym zadbał o twoje wykształcenie.
Zamierzam dotrzymać słowa.
Nadeszła pora, byś zdecydował,
czy pójdziesz za jej przykładem.
Chyba nie rozumiem.
Nie zadawaj się więcej z panną Bratt.
To niedorzeczne. I niesprawiedliwe.
-Tak czy inaczej... -Nie.
Nie mogę.
-Jestem twoim prawnym opiekunem. -Nie rozumie ojciec.
-Doskonale rozumiem. -Nie, ojcze.
Kocham ją.
Chciałbym...
byś mógł się cieszyć tymi samymi swobodami co rówieśnicy.
-Chciałbym, żebyś mógł się tak związać. -Nie! Zazdrości ojciec!
To nieszczere. Nie ma ojciec pojęcia o miłości.
-Słuchaj no. -Mam żyć sam?
Bez nikogo i bez niczego? Nie chcę.
Jeśli skończywszy 21 lat, nie zmienisz zdania,
będziesz mógł robić, co ci się podoba.
Jednak do tego czasu masz pewne obowiązki.
I masz je wypełnić.
Wypełnisz je, jak Bóg mi świadkiem.
Nie mogę znów oblać.
Wiesz, co będzie, jeśli nie zdam na Oksford.
Chyba nie pragniemy, bym żył w celibacie jako duchowny.
Edith?
Tylko do czasu, aż będę pełnoletni.
Na litość boską, Ronald, nie dramatyzuj tak.
To nic nie znaczy.
Nie kłam. Oczywiście, że tak.
Dlaczego tak ciężko to przyjąłeś? Nasze życie po prostu wraca do normy.
-Do rzeczywistości. -Nie przekreślę tego.
Dlatego... Nie zamierzam z tego rezygnować.
Ale zrobisz to.
I to szybciej, niż myślisz.
-Ja też. -Nieprawda. Edith, proszę cię.
Wmawiałam sobie, że i dla nas wszystko się ułoży.
Ale nie może. To wykluczone.
Tylko dla ciebie.
Miłej nauki w Oksfordzie.
Nie. Edith.
Pomóż mi.
Muszę odpocząć, Sam. Ty idź znaleźć Geoffreya.
-Nie zostawię tu pana. -Sam.
-Nie zostawię. -Sam... to rozkaz.
Znajdź go i przekaż mu, by nie tracił nadziei.
Że TCBS...
Nie daj mu umrzeć.
Dziękuję.
-Czy to smok? -Tak, smok!
Na litość boską.
Zapomniałem już, czy wspominałem ci o...
Plan nawiązuje do naszej szkoły.
OKSFORD, ANGLIA
-Ale o czym jest sztuka? -Cóż.
-Ty jesteś poetą? -Nie, to Geoffrey.
Przyłóżcie się, panowie z Oksfordu.
-Dokąd teraz? -Właśnie?
Właśnie, dokąd... Przepraszam.
W prawo.
Chcesz gwizdnąć autobus?
-Cicho, Gilson! -Prędzej.
W tym meczu starli się panowie z Oksfordu
oraz chłopcy z Cambridge.
Daruj, sędzia był ślepy.
Niniejszym uznaję
trzecie oksfordzkie posiedzenie TCBS.
za otwarte.
Witam też panie z pubu Eagle and Child jako honorowych gości.
Oby każde odbywało się w opuszczonym autobusie.
Nie takim opuszczonym.
Faktycznie.
Czym jest TCB?
TCBS.
Chyba ci się nie podobam, włamywaczu.
-Wybacz. -Przepraszam w jego imieniu.
-Ma już kogoś na oku. -Co?
Wzdycha do cudownej panny Bratt.
-Nie słuchaj go. -A kto to taki?
-Nikt. -Czyżby, Tolek?
Od paru miesięcy tylko biadolisz.
Nie wypada mówić przy dziewczynie o innej.
Słusznie. Wybacz, Myrtle.
Jestem Beryl.
Siedzi ze śliczną dziewczyną i nawet nie wie, jak się nazywa!
Wybacz, jeśli psuje ci to zabawę.
Nikt cię nie zmuszał. Sam tak wybrałeś.
-Co? -Edith albo studia.
Padło na studia i dziś jesteś w autobusie
z kolegami i trzema pięknościami. Doceń to może!
-Nikt mnie nie zmuszał? -Skąd.
-Tylko twój opiekun. -Starczy już.
-Nie mądrzyj się. -Było świetnie.
Wolałeś Oksford od niej.
-Nie było wyjścia. -Jesteś podły?
Jakim się widzisz? Co z tobą?!
Stul dziób!
Boże drogi, Tolek.
Przepraszam, Chris.
-W mordę, Tolek. -Jesteś cały?
Mocny sierp jak na intelektualistę.
-Proszę, oddaj mi. -Nie.
-Błagam, w tej chwili. -Nie.
-Daruj. -Proszę cię.
Daruj.
Nie popisałem się. Wybacz.
Musisz coś wreszcie zrozumieć, Tolkien.
Ty biedna, nieobyta sieroto.
Jesteśmy twoimi braćmi. Na dobre i na złe.
Tak. W rzeczy samej.
Właśnie.
To więcej niż zwykła przyjaźń.
To sojusz.
Niezbywalny sojusz.
Helheimr!
-Helheimr. -Zapamiętaj.
Zawsze to przekręci.
-Muszę się napić. -A gdzie dziewczyny?
Kryć się.
Trzymaj drzwi, George.
Wyszedłeś w jednym kawałku?
Rano rozmówią się z rektorem.
A ty?
Te prosięta z Cambridge, Gilson i Wiseman, już poszli.
Nie miałem tyle szczęścia. Spotkamy się jutro na dywaniku.
-Śmierć przez wykład. -Przepraszam.
-To nie twoja wina. -Tak, moja.
Gdyby nie ja, byłbyś teraz w objęciach rozkosznej... Mary?
Ledwie się przysunąłem i już zaczęła opowiadać o swoim kochasiu.
U mnie Wiseman wszystko zepsuł.
Pani Edith Bratt
Rektor napisał list do mojej matki.
Mam dalej szansę zostać poetą?
Odejdzie od zmysłów. Koniec bajki.
Geoffrey tylko przekreślił dalszą karierę. A ty, Tolkien?
Wyleciałem.
Zgrywasz się?
Nie mogą cię wykopać za piknik w autobusie.
Autobus to błahostka.
Mam za słabe stopnie.
Podobno brak mi zamiłowania do klasyków,
a starożytna Grecja interesuje mnie jedynie przelotnie. Stracę stypendium.
To nie znaczy, że wylatujesz.
Racja, głupi jestem.
Mamusia wypisze czek, gdy tylko wróci z Monte Carlo.
To... co zrobisz?
Od przyszłego semestru sam będę musiał opłacić dalsze studia.
Co nie wchodzi w grę, więc pewnie znajdę jakąś pracę.
Tylko jaką?
Wrócę do Birmingham i najmę się w piekarni.
Albo zacznę szyć buty
takim szastającym forsą gamoniom jak ty.
W sumie nie pogardziłbym nową parą.
Teraz na poważnie.
Zawsze przewyższałeś nas talentem.
I...
szczerze mówiąc, czasem ci zazdrościłem.
Ale te studia należą ci się najbardziej z nas.
Czyli jutro ostatni mecz.
Oraz wasze ostatnie manto.
Litości.
Wiseman, bierz go!
-Brawo, Tolkien. -Dzięki.
Dobry mecz.
-Świetna akcja. -Brawo, osiłku.
Nie ośmieszyłeś się.
Wiseman, jaki wynik?
Dobry mecz.
Witaj, mamo.
-Dobrze grałeś. -Miło, że jesteś.
-Kolacja aktualna? -Tak, o dziewiętnastej.
Przyjdzie twój ojciec.
Przepraszam, pani Smith.
Czy moglibyśmy zamienić słowo?
Tak?
Chodzi o Geoffreya. I tamtą aferę z rektorem.
Zaszło nieporozumienie.
Wolałabym o tym nie mówić.
Odpowiadam za wszystko, co się stało, i już należycie mnie ukarano.
Proszę nie karać już Geoffreya.
To chyba najpoczciwszy i najmilszy człowiek, jakiego znam.
Bardzo się dla państwa stara
i ma wielki talent. To nie na miejscu, wiem...
-Zatem ty ponosisz winę? -Tak, i...
Wydalono mnie, więc już nie będę go gorszył.
I...
jaki to talent miałeś na myśli?
Jest poetą.
Gazetki publikują jego teksty.
Zabije mnie, ale to prawda.
Miłego dnia.
Panie Tolkien?
-Do pana. -Dziękuję.
Jazda z trawnika!
Masz pojęcie, która godzina?!
Wypchaj się, stary pierniku!
Rety, Wright, to któryś od ciebie?
Nie wydaje mi się.
Wy starzy...
Złaź z trawnika!
Chwalmy Earendela.
Najświatlejszego z aniołów zesłanych na świat.
Ronald. Ronald, wstawaj.
Wstawaj, to ja. Pobudka.
-Nie śpię. -Tak jak cała uczelnia.
Drugi raz nie wylecę.
-Weź się w garść. -Prawda?
Geoff, usiądź.
Napij się. Wyśmienita whisky.
Nie chcę pić. Weź się w garść.
Wybrałbyś się na wesele?
Co?
-Prześliczne, piękne... -John.
-...letnie wesele. -Pleciesz bzdury.
-Edith. -Gratuluję.
Napisała mi, że...
się zaręczyła. Wychodzi za mąż.
Rety, John... Strasznie pechowo.
Wybacz, że się rozkleiłem.
-W porządku. -Przepraszam.
Spokojnie.
Już dobrze.
Jestem tu.
Jestem.
Szermierze, powitanie!
Jak się trzymasz?
Wprost doskonale.
Rozkosznie.
Dzięki, to był znakomity pomysł.
Gdy kogoś kochamy...
a on z różnych powodów nie może tego odwzajemnić,
to bardzo bolesne.
Ale gdy poczytać poetów...
można doszukać się w tej miłości swoistego piękna.
Jest paląca.
Potężna. Nigdy nie zbrukają jej rzeczywistość ani... wyświechtanie.
Jest równie czysta i mocna dziś, co w dniu jej narodzin.
To coś pięknego.
Tak sądzę.
Przynajmniej to sobie wmawiam.
Popaplajcie sobie do woli.
Jak pan znajduje wstęp do języka gockiego?
Niezły. Przedmowa jest całkiem dobra.
Choć za mało tam samego języka.
-A to szkoda. -Fakt.
-Wczoraj wieczorem w ogrodzie... -Boże, był pan tam?
...usłyszałem dotąd nieznany mi język.
Rzecz jasna słyszała go także lwia część Oxfordshire.
Aż po Wzgórza Chiltern.
-Byłem nader pijany. -Nie przeczę.
To skończony bełkot.
Mój wymyślony język wróżek.
Zdawało mi się, że słyszałem nieco fińskiego.
Tak, sporo zeń ukradłem.
-Tylko nie "ukradłem". -Nie.
Języki niczego nie kradną.
-Jasne. -Wpływają na siebie.
Przepraszam, umknęła mi pańska godność.
Ronald Tolkien, z uczelni w Exeter.
Proszę pana!
Dziecko wskazuje coś palcem... i poznaje słowo.
"Drzewo".
Wkrótce uczy się odróżniać to drzewo od pozostałych.
Poznaje jego własną nazwę.
Bawi się pod drzewem. Tańczy wokół niego.
Skrywa się pod nim przed słońcem lub deszczem.
Całuje się pod nim, sypia pod nim,
bierze pod nim ślub.
Mija je, maszerując na wojnę
oraz kulejąc, gdy wraca do domu z tejże.
Słyszy, jak powiadają, iż w tym drzewie skrył się król.
Że jego kora to rzekomo dom dla ducha.
Jego specyficzne liście
zdobią grobowce oraz pomniki władców ziemskich.
Z jego drewna mogły powstać galeony,
które niegdyś ocaliły ląd przed najeźdźcą.
Wszystko to,
od ogółów po szczegóły, od państwowego po osobiste, wszystko to...
dziecko wie oraz czuje.
I przywołuje na myśl, choćby i mgliście,
wydobywając z siebie pojedynczy dźwięk.
Oak - "dąb".
Saskie słowo. Pragermańskie. Spokrewnione ze staronordyckim eik.
Język to nie żaden bełkot.
Język niesie treść.
Niezliczone koleje historii.
A czymże jest słowo bez znaczenia?
Zaledwie dźwiękiem.
Już kiedyś mi to powiedziano.
Z pewnością przy oszczędniejszym doborze słów.
Mamy w bibliotece jeden lub dwa oryginalne teksty pisane gockim.
Radzę się zapoznać.
Nie mogę ot tak poprosić o oryginały.
Powołaj się na profesora Wrighta.
WSTĘP DO JĘZYKA GOCKIEGO PIÓRA PROF. JOSEPHA WRIGHTA
Miał to w nosie.
To jeden z największych filologów - przynajmniej gockich.
Może go połechtałem.
Pewnie, że tak.
Od tysiąca lat nikt jej nie wypożyczył.
Poza mną w zeszłym tygodniu.
-I jak? -Nie psujmy Tolkowi zabawy.
Nawet nie zna autora.
Cicho tam, to nieśmieszne.
Słuchaj mnie, ty skończony pajacu.
Nie widzisz, że masz okazję?
Profesor nakłania cię do zdrady.
-Co ty opowiadasz? -Wabi cię na wydział!
-Przepraszam. -Ma rację.
Nie wparuję nagle na wydział filologii.
Bo?
Na początek nie mam stypendium.
Mówisz mi, że na filologii nie przyznają stypendiów?
Zwłaszcza komuś, kto okazał się językowym geniuszem?
Cymbale.
Profesorze!
-Profesorze Wright. -Tak?
Zastanawiałem się nad dębem i jego symboliką.
Strzeże nas i zapowiada zmiany.
Porywające. Studiuje pan teraz arborystykę?
Nie, uczę się o klasykach, ale chciałbym...
Chciałbym się przenieść do pana.
-Na filologię. -Do mnie?
Tak. Nazywam się Tolkien. Ronald Tolkien.
Stałem pod pańskim oknem i bluzgałem w łamanym fińskim.
I to miałoby mnie przekonać?
Wiem, że to nie na miejscu, ale odkryłem, co jest moją pasją.
Pracowałem nad tym całe życie.
Czy mogę mówić otwarcie?
Nie wie pan nawet, jak mnie to uraduje.
Potrzebne mi stypendium. Chcę studiować filologię u pana.
Nie cofnę się przed niczym, by dowieść swojej wartości.
-Przed niczym? -Tak.
Nie.
-Nie? -Nie.
Jeśli pozwolę panu oddać się pracy, ominie mnie przywilej uczenia się od pana.
A wtedy cały ten - szczerze, dość straszny - przerywnik minie się z celem.
-Tolkien. -Tak.
-Germańskie. -Tak sądzę.
Choć może i anglosaskie?
-Z pewnością. -Tollkühn.
Zakładam, iż nie muszę panu tłumaczyć tego słowa.
"Lekkomyślny".
-Profesorze... -Mam komplet uczniów, panie Tolkien.
Uczniów zdolnych do przekładania ze staroangielskiego
równie szybko i sprawnie, jak pan,
którzy mają już za sobą dwa semestry nauki.
Miłego dnia.
Helheimr.
Profesorze!
Języki fascynują mnie od dzieciństwa.
Mam obsesję. Tworzyłem własne.
Kompletne języki. Proszę spojrzeć.
Tu jest... wszystko.
Prosto z breost-hord. Mojego serca.
"Skarbu w piersi".
A te rysunki?
Pisałem opowieści. Legendy.
Bo do czego wszak służy język?
Nie tylko do nazywania.
Zawiera w sobie całą kulturę danego ludu.
-Tak! W istocie! -W istocie.
Napisałby pan pracę na 5000 słów o nordyckich wpływach w Sir Gawainie?
Tak, oczywiście.
-Na kiedy? -Na dziś wieczór.
Dziś wieczór.
Środkowa Kraina.
"Obaj ci bracia zagrzewali wojowników.
Wznosili prośby do rodaków swoich,
aby wytrwali na polu walki niezłomni
i kling swych, nie słabnąc, używali".
Sposób, w jaki podąża pan za rytmem...
i pańskie wyczulenie... Trzeba przyznać, panie Tolkien.
Nigdy dotąd czegoś takiego nie słyszałem.
Nigdy.
"Byrthwold przemówił"...
"Byrthwold przemówił, tarczę swą dzierżąc"...
Wojna! Anglia idzie na wojnę!
Niemcy najechały Belgię!
"Najmężniej prawił z hufca całego.
Odwaga być musi większa,
serce - mocniejsze,
zaś duch - silniejszy, gdy sił nam zabraknie.
Tu spoczywa nasz pan, na sztuki rozpłatany.
Człek dobry... pod ziemią".
NIE WYPADA STROIĆ SIĘ PODCZAS WOJNY
KRÓL I OJCZYZNA WZYWAJĄ WALCZ AŻ DO KOŃCA
ZBIERZMY SIĘ POD SZTANDAREM
Pani Edith Bratt
FOLKESTONE, ANGLIA
Proszę, Chris.
Panie i panowie, Robert Gilson.
Gilson!
Nie zatańczymy?
Zakład przegrałeś?
Już trzech patrzyło wilkiem.
Bo wzięli cię za Kaisera.
To wojna czy potańcówka?
-Pierwszorzędny wąs. -Dziękuję.
-Trzeba ci polać. -W rzeczy samej.
-Chyba jest już komplet. -Tak.
Wzniesiemy toast?
Za wszystkie przyszłe zjazdy TCBS W całej Europie.
Wasze zdrowie.
-Panowie, czy można? -Nie widzę przeszkód.
Na wprost, Tolkien.
I czekamy na błysk!
Helheimr!
W sztuce Francuzka zakochuje się w Angliku bez pamięci.
Musisz się ogolić do jej roli.
-Co tam, znowu. -Jeszcze?
-Zakład, że Wiseman uśnie pierwszy? -Ja się założę.
Powodzenia.
Ja to wezmę.
Przetrzymam statek.
-Co u brata? -Dobrze.
Jest we Francji.
A jak tam twoje granie?
Uczę gry na pianinie. Głównie dziewczynki.
Niezbyt dobrze.
Zaręczyłaś się.
Jest bardzo uprzejmy.
Współczujący. To na wskroś dobra osoba.
-Muszę coś powiedzieć. -Ronaldzie.
To był największy błąd w moim życiu i nie ma dnia, w którym...
przestałbym o tobie myśleć.
Nigdy nie znałem osoby o bardziej niezwykłym duchu.
Nie brak ci odwagi, zaradności, talentu...
Jesteś dumna. Przeraźliwie i cudownie.
Przebiegła, barwna, żyjąca pełnią życia.
Należy ci się wielkie szczęście.
Nie, wcale nie.
Wcale ci się nie należy.
Myślę...
że zasługujesz na więcej.
Na czary.
To ten?
Ascanius.
Jak coś rodem z twoich bajek.
Fakt. "Żałujmy biednych poddanych królestwa Ascanius".
Dlaczegóż to?
Przez ich straszne dzieje. Ich wstyd.
Ich żale.
Powinni sobie wybaczyć.
Nie mogą.
Regiment z Lancashire!
Muszę...
Było tak miło.
Żegnaj, malutka.
Edith.
-Kocham cię. -A ja ciebie.
-Tak mocno. -Wiem.
Nic nie poradzę.
Wiem. Ja też nie.
Płynę.
-Przeżyj. -Tak.
I do mnie wróć.
Przeżyj i do mnie wróć.
Znalazłem ich! Pobudka!
-Znalazłem 19. regiment! -Geoff...
Proszę wstawać.
Znajdźmy go! Już niedaleko!
Ognia!
Na drabiny!
Bagnety na broń!
-Nie wchodzi! -Dalej, szeregowy!
Geoffrey!
-Tędy, prędko! -Dawajcie, Lancashire!
Geoffrey!
Gdzie porucznik Geoffrey Bache Smith?
Z nami, ale już poszedł!
-Nie! -Tak, przykro mi!
Geoffrey!
-Co pan robi? -Nie idź za mną.
Na drabiny, Lancashire!
Nie zwalniać!
Geoff!
Ronald!
Geoff!
Ronald!
Geoffrey!
Ronald!
Geoff!
Co?
Ronald!
Geoff!
Gaz!
Wkładać maski!
Witaj.
Nie wstawaj.
Bardzo długo spałeś.
Miałeś gorączkę okopową. Ale już dobrze.
Wróciłeś.
Chciałem go znaleźć.
Kogo?
Geoffreya.
Słyszałem go.
Słyszałem.
Geoffrey... nie żyje.
-Zginął wiele tygodni temu. -Co?
Nie.
Robert Gilson... został ranny.
Też zginął.
Robbie i Geoffrey.
Przykro mi.
Tak mi przykro.
Ale ty jesteś cały. Wróciłeś.
Wszystko będzie dobrze. Słowo.
Spędzam każde popołudnie z matkami... i wdowami.
Cóż im powiedzieć?
Że ich synowie polegli w wojnie ostatecznej?
Co ojciec mówi?
Słowa są puste. Przynajmniej współczesne.
Głoszę Słowo.
Ludzie doszukują się pociechy w tym, co odległe. Pradawne.
Przez całą twoją chorobę panna Bratt nie wstała od łóżka.
Ani razu.
Słusznie o nią walczyłeś.
Dziękuję.
To przyszło do ciebie... nad wyraz okrężną drogą.
Sądzę, że napisał go w ostatnich dniach życia.
"Drogi Johnie Ronaldzie.
Pocieszam się tym, że jeśli przyjdzie mi dziś sczeznąć,
choć jeden wielki członek TCBS zostanie przy życiu,
by potwierdzić jedno z naszych dawnych ustaleń.
Iż śmierć jednego z członków to nie podstawa do rozwiązania TCBS.
Śmierć wpędza nas w rozpacz i poczucie bezradności,
lecz nie położy kresu nieśmiertelnej czwórce.
Niechaj Bóg ma cię w opiece.
I obyś po mojej śmierci mógł wyznać rzeczy,
których ja nie zdążyłem za życia.
OKSFORD, PO LATACH
Dobry wieczór, profesorze.
Co tu robisz?
Zjedliśmy dziś z dziećmi pudding z dżemem.
Na życzenie Michaela.
Zostawili z Johnem tacę pod gabinetem.
Liczę, że zjadłeś.
Przepraszam...
Przepraszam.
To był bardzo ciężki dzień. Nic, co piszę...
-Dawniej pisałeś z radości. -Wiem.
-Z pasji. -Wiem. To... na nic.
Albo zdecyduj, po co chcesz tworzyć, albo na zawsze to rzuć.
Panie Tolkien?
Pani Smith.
Wspaniale panią widzieć. Dziękuję.
Robert Gilson był... synem dyrektora Szkoły Króla Edwarda.
Zgadza się.
Chyba pamiętam macochę.
A Christopher Wiseman?
Przeżył.
Ale, niestety...
niektórzy wrócili z niewidzialnymi ranami.
Siostra straciła trzech synów. Ja - dwóch.
I to w jednym tygodniu.
Przykro mi.
Tu przesiadywaliście?
Tak.
Nader przytulnie.
Dziękuję za zaproszenie.
Wyobrażam sobie... was czterech.
Wszystkich.
Widzę was.
Musiało być bardzo wesoło.
Tu siedział Geoffrey.
Byłem ciekaw, czy pozwoliłaby pani...
opublikować jeden tomik jego poezji.
Poezji?
Sądzę, że był...
bardzo utalentowany. Chciałbym, by ludzie go docenili.
Mógłbym sam napisać przedmowę.
Sama nie wiem.
Jestem raczej przeciwna.
Pisał bardzo dobrze. To ważne.
Przepadałam kiedyś za poezją.
Ciekawiło mnie czasem, czy stąd jego...
Przykro mi. Nie wiem, komu wyszłoby to na dobre.
Zapewniam panią, że skorzysta na tym cały świat.
Nigdy nie znałam go... tak dobrze, jak bym chciała.
Był szczęśliwy?
Niech pan powie.
Czy zaznał miłości?
Przybyłem do Szkoły Króla Edwarda jako sierota.
Od samego początku, zanim się zaprzyjaźniliśmy...
był uprzejmy.
Dobry.
Ze wszystkich znanych mi osób to on...
On najlepiej uosabiał sobą słowo "kochać".
Być kochanym. Dlatego...
Dlatego to takie ważne.
Przepraszam, ale pyta pani... co dobrego wniosłaby poezja...
lub proza. Co może zdziałać nasza sztuka.
Myślę, że jest nam niezbędna. Zwłaszcza w tych czasach.
Przydałaby się przedmowa.
Dziękuję.
Pamiętasz, jak matka kazała całować drzewa?
-Albo słuchać ich szeptów. -Co to za czarna magia?
Chodźcie, wy dzikusy. No już.
-Który pomówi z drzewami? -Czekaj na mnie!
-Co myślisz? -Jak ci na imię?
Nie bój się, nie jesteśmy groźni.
Dzieci, zrobiłybyście coś dla mnie?
-To praca domowa? -Postaram się, żeby nie.
-Posłuchajcie opowieści. -Jakiej?
-Jest dobra? -Mam nadzieję.
-A długa? -Okropnie długa.
A czy zaczęta?
Tak...
Sądzę, że tak. Tutaj.
O czym jest?
O podróżach. Przygodach.
Rzecz jasna o magii.
O skarbach.
I miłości.
Właściwie to o wszystkim. Trudno powiedzieć.
Powiedzmy, że o wyprawach, których się podejmujemy, by dowieść swojej wartości.
O odwadze.
O braterstwie.
Mówi o braterstwie.
O przyjaźni.
-Malcach takich jak wy. -Żaden malec!
Nie. O niskich wzrostem, ale wielkich duchem.
I o czarodziejach.
-Czarodziejach? -Tak.
O górach, smokach i wyprawach...
Nie zrób sobie krzywdy, bo nie będę cię wiozła do szpitala.
Była sobie jamka w ziemi,
w której mieszkał
Hobbit.
Wydany w 1937 roku The Hobbit uczynił Tolkiena
jednym z najbardziej uznanych pisarzy fantasy w dziejach.
Robert Quilter Gilson oraz Geoffrey Bache Smith polegli podczas bitwy nad Sommą.
Matka Geoffreya opublikowała pośmiertnie tomik jego poezji,
z przedmową autorstwa Tolkiena.
Christopher Wiseman nie komponował wiele po wojnie. Dożył 1987 roku.
Choć ich przyjaźń nigdy nie wróciła do dawnego stanu,
John Ronald nadał trzeciemu dziecku imię Christopher.
John Ronald Reuel Tolkien zmarł w 1973 roku, dwa lata po Edith.
Przeżyła ich czwórka dzieci.
Na ich wspólnym nagrobku wyryto elfickie imiona z opowieści pióra Tolkiena,
opowiadającej o śmiertelnym mężczyźnie, który zakochał się w księżniczce elfów.
Tłumaczenie: Piotr Kacprzak